Yerinde Balans Cihazı (Portable Balancer)
Yerinde balans cihazı, döner ekipmanın rotoru sökülmeden gerçek yatakları ve çalışma koşulları üzerinde dinamik balans yapılmasına yardımcı olan taşınabilir ölçüm sistemidir. Portable balancer veya field balancing instrument; titreşim sensörleri, faz referansı, devir ölçümü ve vektörel hesap yazılımını bir araya getirir. Fan, pompa, motor, blower, tambur ve uygun rotor uygulamalarında başlangıç titreşimi ölçülür, güvenli deneme ağırlığının etkisi hesaplanır, düzeltme miktarı ile açısı belirlenir ve son kontrol raporlanır. Doğru cihaz seçimi kanal sayısı kadar sensör, analiz, güvenlik, aksesuar ve yazılım kapsamına bağlıdır.
Teklif Al →Kullanım Alanlarını İnceleYerinde Balans Cihazı Nedir?
Cihaz bir veya daha fazla titreşim girişi, optik ya da lazerli takometre, sinyal şartlandırma, veri toplama donanımı ve balans yazılımından oluşur. Başlangıç vektörü ile deneme ağırlığı sonrası vektör karşılaştırılır. Yazılım düzeltme kütlesini, açısını ve uygulama yarıçapını hesaplar. Yerinde balans hizmeti yalnız cihaz kullanımından ibaret değildir; mekanik ön kontrol, iş güvenliği, kararlı çalışma ve ağırlık bağlantısının doğrulanması gerekir.
Portable Balancer Nedir?
Portable balancer, sahada taşınabilen ve rotorun montajlı konumunda balans ölçümü yapabilen cihazdır. Portable balancing machine ifadesi kullanılsa da sistem fiziksel bir atölye makinasından çok taşınabilir analizör, sensörler, takometre ve yazılımdan oluşur. Rotorun kendi yatakları ölçüm platformu hâline gelir; bu nedenle sonuç makine yapısı ve çalışma koşullarından etkilenir.
Field Balancing Instrument Nedir?
Field balancing instrument, rotorun bulunduğu işletme ortamında dengesizliğin ölçülmesi ve düzeltilmesi için tasarlanmış saha balans cihazıdır. Field balancing system; sensör, faz referansı, güvenli çalışma prosedürü ve düzeltme ağırlığı uygulamasını tek süreçte birleştirir. Rotor gerçek yatak, kaplin veya kayış tahriki, temel ve proses etkileri altında ölçüldüğü için atölye sonucundan farklı dinamik cevap gösterebilir.
Balans Cihazı Nasıl Çalışır?
Düzeltme ağırlığı uygulandıktan sonra kontrol koşusu alınır. Kalan 1X, faz ve genel titreşim incelenir. Sonuç beklenmiyorsa rastgele yeni ağırlık eklenmez; sensör polaritesi, takometre, açı referansı, ağırlık bağlantısı, devir, gevşeklik ve rezonans kontrol edilir. Balanssızlık belirtileri benzer mekanik sorunlardan ayrılmalıdır.
Dinamik Balans Nasıl Yapılır?
Dynamic balancing uygulaması ölçüm, güvenlik ve doğrulama adımlarıyla planlanır.
Ön İnceleme
Rotor, yatak, şase, hizalama, gevşeklik, hasar, erişim ve güvenli çalışma koşulları kontrol edilir.
Sensör Yerleşimi
Titreşim sensörleri uygun yatak ve yönlere, faz sensörü kararlı referans alacak konuma kurulur.
Başlangıç Ölçümü
Devir, çalışma koşulu, 1X genlik-faz ve gerekli spektrum verileri kayıt altına alınır.
Deneme Ağırlığı
Güvenli merkezkaç kuvvet sınırında ölçülebilir cevap oluşturacak trial weight seçilir ve rotor durdurularak bağlanır.
Vektör Hesabı
Başlangıç ve deneme ağırlığı sonrası genlik-faz değişiminden etki katsayısı hesaplanır.
Düzeltme
Hesaplanan kütle gerçek yarıçap ve açıya uygulanır; bağlantı mekanik güvenlik açısından doğrulanır.
Kontrol Koşusu
Raporlama
Tek Düzlem Balans
Tek düzlem balans, rotorun bir etkili eksenel düzlemindeki kuvvet dengesizliğini düzeltir. Dar fan çarkları, kasnak, volan veya disk tipi rotorlar çalışma davranışları uygunsa bu yöntemle dengelenebilir. Cihaz bir yataktaki veya seçilen ölçüm noktasındaki 1X genlik-faz değişimini kullanarak düzeltme vektörünü hesaplar.
İki Düzlem Balans
Her deneme ağırlığında rotor aynı devir, yük ve sıcaklık bölgesine getirilir. Birinci düzlem denemesi kaldırılmadan ikinci denemeye geçilip geçilmeyeceği yazılım prosedürüne bağlıdır. Sonuçlar iki yatakta ve diğer frekanslarda doğrulanır. Uzun rotorların teorik temeli rotor balansı sayfasında açıklanır.
Balans Hesaplama Mantığı
Balans hesabında titreşim genliği ve faz açısı bir kompleks vektör olarak ele alınır. Başlangıç vektörü rotorun mevcut cevabını gösterir. Bilinen deneme ağırlığı eklendiğinde oluşan yeni vektör ile başlangıç arasındaki fark, ağırlığın rotor-yatak-yapı sistemindeki etkisidir. Bu cevap deneme ağırlığının kütle momentine bölünerek etki katsayısı bulunur.
Tek spektrum her zaman kök neden sağlamaz. Faz, zaman dalga formu, trend, sıcaklık ve mekanik inceleme birlikte kullanılmalıdır. Teknik terimler için vibrasyon ve döner ekipman sözlüğü yararlı bir kaynaktır.
Faz Ölçümü
Faz analizi, titreşim sinyalinin rotor üzerindeki sabit referansa göre açısal gecikmesini belirler. Optik takometre yansıtıcı banttan her turda bir tetik üretir. Cihaz bu tetiği 1X titreşim sinyaliyle karşılaştırarak faz açısını hesaplar. Genlik dengesizliğin kuvvet seviyesini, faz ise düzeltme konumunu bulmaya yardımcı olur.
Takometre sehpası titreşmemeli, görüş hattı kesilmemeli ve yansıtıcı bant tek net tetik üretmelidir. Geniş bant, parlak yüzey veya birden fazla işaret çift tetik oluşturabilir. Faz polaritesi sensör yönüne ve cihaz tanımına bağlıdır. Rotorun dönüş yönü, açı artış yönü ve bakış tarafı çizimle kaydedilir.
FFT Analizi
FFT, zaman sinyalini frekans bileşenlerine ayırır. Balans uygulamasında rotor devrine karşılık gelen 1X bileşeni temel veridir; ancak harmonikler, rulman, dişli, kanat geçişi ve elektriksel frekanslar da görüntülenir. Yüksek 1X balanssızlıkla uyumlu olabilir, fakat tek başına kesin teşhis değildir.
FFT analizi nasıl yorumlanır rehberi harmonik, yan bant ve çözünürlük konularını açıklar. Portable vibration analyzer satın alınırken yalnız FFT ekranının varlığı değil gerçek örnekleme, kanal senkronizasyonu ve veri dışa aktarma özellikleri değerlendirilmelidir.
Spektrum Analizi
Spektrum analizi, ölçülen titreşim enerjisinin frekanslara dağılımını gösterir. Balans öncesinde 1X bileşeninin baskınlığı, harmonik yapı, yan bantlar ve geniş bant enerji incelenir. Mekanik gevşeklik çoğu zaman harmonikler, rulman hasarı yüksek frekans veya zarf bileşenleri, hizasızlık ise eksenel 1X/2X davranışı gösterebilir.
Tek spektrum her zaman kök neden sağlamaz. Faz, zaman dalga formu, trend, sıcaklık ve mekanik inceleme birlikte kullanılmalıdır. Teknik terimler için vibrasyon ve döner ekipman sözlüğü yararlı bir kaynaktır.
Aktarma sistemlerinde di?li kutusu vibrasyon analizi, rotor kaynakl? 1X bile?enini di?li frekanslar?ndan ay?rmaya yard?mc? olur.
Trend Analizi
Condition monitoring ve predictive maintenance programlarında portable vibration analyzer rota toplama için kullanılabilir. Kritik ekipmanların sürekli takibi gerekiyorsa online vibrasyon izleme sistemleri farklı bir çözüm sunar. Saha balans cihazının veri formatı bakım yazılımıyla uyumlu olmalıdır.
Titreşim Analizi ile Balans
Vibrasyon analizi hizmeti kapsamında hız, ivme ve gerektiğinde yer değiştirme ölçülür. Doğru birim seçimi frekans aralığına bağlıdır; vibrasyon ölçüm birimleri rehberi bu ilişkiyi açıklar. Tek overall değer kesin arıza teşhisi sağlamaz.
Yerinde Balansın Avantajları
Uygun rotor ve güvenli koşullarda yerinde balans, söküm ve taşıma ihtiyacını azaltarak gerçek çalışma davranışının düzeltilmesine yardımcı olabilir. Sonuç makinenin mekanik durumu ve proses kararlılığına bağlıdır.
- Rotor sökülmeden ölçüm
- Gerçek yatak koşullarında çalışma
- Demontaj süresinin azaltılması
- Tek ve iki düzlem hesabı
- Titreşim ve faz doğrulaması
- Bakım sonrası kontrol
- Taşınabilir saha kullanımı
- Teknik raporlama
- Trend referansı oluşturma
- Mekanik problem ayrımı
Portable Balancer Nerelerde Kullanılır?
Portable balancer; rotorun güvenli biçimde çalıştırılabildiği, titreşim ve faz sensörlerinin yerleştirilebildiği ve düzeltme ağırlığı için uygun alan bulunan makinelerde kullanılabilir. Fan, pompa, motor, blower, tambur ve bazı yardımcı türbin/kompresör rotorları yaygın uygulamalardır. Esnek, kritik hızlı veya çok yüksek hızlı rotorlar özel üretici prosedürü ve farklı balancing equipment gerektirebilir.
Fan Balans Cihazı
Fan balans cihazı, fan yataklarındaki titreşim ve faz cevabını kullanarak çark üzerindeki dengesizliği düzeltir. Santrifüj, radyal, aksiyel, ID, FD, egzoz ve proses fanlarında ürün birikmesi, kanat aşınması, kaynak tamiri veya deformasyon kütle dağılımını değiştirebilir. Damper, debi, sıcaklık ve çalışma devri her koşuda kaydedilir.
Fan balansı öncesinde kanat, rulman, şase, kanal bağlantıları ve rezonans kontrol edilir. Geniş fan rotorları iki düzlem gerektirebilir. Deneme ağırlığı kanat veya güvenli düzeltme alanına rotor durdurularak uygulanır. Ayrıntılı süreç için fan balansı hizmeti, mekanik ve aerodinamik ayrım için fan vibrasyonu rehberi kullanılabilir.
Pompa Balans Cihazı
Pompa balans cihazı, montajlı pompa rotorunun yataklarda oluşturduğu titreşim ve fazı ölçer. Çark aşınması, erozyon, kaplama, ürün birikmesi ve tamir dengesizlik oluşturabilir. Bununla birlikte kavitasyon, hidrolik kuvvet, boru gerilmesi, hizasızlık ve rulman problemi de titreşimi yükseltebilir.
Pompa çalışma noktası, debi, basınç, vana konumu ve sıcaklık koşular arasında benzer tutulmalıdır. Kaplinli düzende motor ve pompa devirleri aynı olsa da kaynak ayrımı için iki makinenin yatakları ölçülür. Pompa vibrasyonu spektrumu, balans kararını proses bilgisiyle destekler. Pompa çarkının atölye balansı ile montajlı saha balansı farklı kabul büyüklükleri kullanır.
Motor Balans Cihazı
Motor balans cihazı, elektrik motorunun montajlı durumdaki mekanik 1X cevabını ve fazını ölçebilir. Rotor üretim hatası, soğutma fanı, kaplin yarımı veya mil üzerindeki parça dengesizlik oluşturabilir. Rulman, soft foot, temel, hizasızlık ve elektromanyetik kuvvetler benzer titreşim yaratabileceğinden FFT ve yük bilgisiyle ayrım yapılır.
Motorun kendi rotoru içinde güvenli düzeltme alanı yoksa saha ağırlığı uygulanamaz. Harici fan veya kaplin parçası tasarıma uygun biçimde düzeltilebilir. Elektriksel frekans bileşenleri ve 1X ayrı incelenir. Düzeltme sonrası akım, sıcaklık, yatak titreşimi ve kaplin davranışı kontrol edilir. Motor rotoru atölye ölçümü farklı bir rotor balancing equipment gerektirebilir.
Blower Balans Cihazı
Blower balans cihazı, çarklı veya uygun loblu sistemlerde rotor cevabını saha koşulunda değerlendirebilir. Blower tipi, rotor sayısı, zamanlama dişlileri, proses basıncı ve tahrik düzeni ölçüm planını belirler. Tek rotorlu santrifüj blower fan yaklaşımına yakınken çift loblu makineler rotor etkileşimi nedeniyle özel prosedür gerektirir.
Yatak noktalarında 1X, harmonikler, dişli ve kanat geçiş frekansları ayrılır. Faz referansı hangi rotordan alınıyorsa açıkça kaydedilir. Uygun düzeltme düzlemi ve güvenli ağırlık bağlantısı üretici tasarımıyla doğrulanmalıdır. Basınç veya yük değişimi deneme ağırlığı cevabını etkileyebileceğinden koşular aynı proses bölgesinde alınır.
Rotor Balans Cihazı
Rotor balans cihazı; fan, tambur, çark, tahrik elemanı ve benzeri farklı rotorların sahadaki genlik-faz cevabını ölçer. Cihazın rotor adıyla uyumlu olması tek başına yeterli değildir. Rotor kütlesi, devir, yatak düzeni, düzeltme düzlemi, sensör noktaları ve güvenli ağırlık alanı değerlendirilir.
Uzun rotorlarda iki düzlem ve çok kanallı ölçüm gerekebilir. Esnek rotorlar farklı hızlarda mod şekli gösterir ve standart düşük hızlı etki katsayısı çalışma hızındaki davranışı çözmeyebilir. Rotor balans hizmeti tek/çift düzlem, fason ve yerinde yöntemlerin farkını açıklar. Cihaz yazılımı uygulama sınırlarının yerini alamaz.
Türbin Balansı
Türbin balansı, rotor tipi ve hızına göre özel uzmanlık gerektirir. Büyük yardımcı fan veya düşük hızlı rijit türbin bileşenleri saha cihazıyla değerlendirilebilir; ana türbin rotorları kritik hız, esnek davranış, yağ filmi yatakları ve çok yüksek enerji nedeniyle üretici prosedürüne bağlıdır. Portable balancer her türbin rotoruna otomatik olarak uygun değildir.
Hız taraması, faz değişimi, yatak orbitleri ve çok kanallı ölçüm gerekebilir. Düzeltme düzlemleri üretici tarafından tanımlanmalı, saha ağırlığı yalnız izin verilen konumlara uygulanmalıdır. Küçük hız değişiminde büyük genlik-faz değişimi görülüyorsa rezonans veya kritik hız araştırılır. Güvenlik, muhafaza ve trip sistemleri uygulamanın ön koşuludur.
Kompresör Balansı
Kompresör balansı pistonlu, vidalı veya santrifüj makine tipine göre farklı değerlendirilir. Santrifüj kompresör rotorları yüksek hızlı ve esnek olabilir; taşınabilir saha cihazı yalnız üretici prosedürü izin veriyorsa kullanılmalıdır. Vidalı kompresörde iki rotor, zamanlama dişlileri ve basınç kuvvetleri ölçüm spektrumunu etkiler.
Kaplin, motor ve kompresör yatakları birlikte ölçülür. Proses basıncı, yük, yağ sıcaklığı ve devir koşular arasında sabit tutulur. Yüksek 1X dengesizlik kadar hizasızlık, yağ filmi, aerodinamik kuvvet veya rezonans kaynaklı olabilir. Düzeltme alanı bulunmayan kapalı rotor gruplarında sahada ağırlık uygulanması mümkün olmayabilir.
HVAC Fanları
HVAC fanları, plug fanlar, rooftop üniteler, klima santrali fanları ve egzoz sistemlerinde balanssızlık gürültü, gövde hareketi ve yatak yükü oluşturabilir. Kompakt cihaz, dar mekanlarda sensör ve takometre kurulumu için avantaj sağlar. Fan çarkı temizlenmeli, filtre ve damper koşulu kaydedilmelidir.
Kayış tahrikli sistemlerde motor ve fan devirleri ayrılır; kasnak hizası ile kayış gerginliği kontrol edilir. EC veya doğrudan tahrikli plug fanlarda elektronik hız kontrolü kararlı ölçüm bölgesinde tutulur. Kanal rezonansı ve gevşek panel titreşimi fan dengesizliği gibi hissedilebilir. Düzeltme sonrası akım, debi ve gürültü gözlenir.
Çimento Fabrikaları
Çimento tesislerinde ID/FD fanlar, değirmen fanları, separatör rotorları, kırıcılar ve büyük blowerlar yerinde balans ihtiyacı oluşturabilir. Toz ve ürün birikmesi fan kanatlarında zamanla değişen dengesizlik meydana getirir. Rotor güvenli biçimde temizlenmeden kalıcı düzeltme yapmak, birikim ayrıldığında yeni dengesizlik oluşturabilir.
Büyük fanların hızlanma ve durma süresi saha planını etkiler. Her koşuda damper, proses yükü, yatak sıcaklığı ve devir kaydedilir. Ağır deneme ağırlığının merkezkaç kuvveti hesaplanır ve kaynak ya da cıvatalı bağlantı mekanik güvenlik açısından doğrulanır. Şase ve kanal rezonansı ayrıca incelenir.
Enerji Santralleri
Enerji santrallerinde kazan fanları, soğutma kulesi fanları, pompalar, yardımcı blowerlar ve bazı jeneratör yardımcı rotorları saha balansıyla değerlendirilebilir. Kritik ekipmanda ölçüm planı işletme izni, trip sınırları, yük kararlılığı ve yedek ekipman durumu dikkate alınarak hazırlanır.
Demir Çelik
Demir-çelik tesislerinde toz toplama fanları, hadde hattı blowerları, soğutma fanları, tamburlar ve yardımcı rotorlar yüksek sıcaklık, toz ve değişken yük altında çalışır. Sensör kabloları ve cihaz çevresel koşullardan korunmalıdır. Rotor üzerindeki aşınma, metal birikimi ve kanat tamiri dengesizlik kaynağı olabilir.
Büyük şase ve kanal yapıları rezonans gösterebilir. Yüksek 1X görülse bile faz ve hız davranışı kontrol edilmeden balans kararı verilmez. Düzeltme ağırlığı yüksek çevresel kuvvete dayanmalı; kaynak uygulaması rotor malzemesi ve çatlak riski açısından onaylanmalıdır. Son kontrol aynı proses koşulunda alınır.
Petrokimya
Petrokimya tesislerinde proses fanları, pompalar, kompresör yardımcıları ve blowerlar patlayıcı ortam, kimyasal maruziyet ve yüksek proses kritikliğine sahip olabilir. Cihaz, sensör ve aksesuarların saha bölge sınıflandırmasına uygunluğu doğrulanmalıdır. Standart ekipman tehlikeli alanda izinsiz kullanılmamalıdır.
Madencilik
Madencilikte kırıcı rotorları, elek milleri, proses fanları, blowerlar ve konveyör tamburları aşınma ile ürün birikimine maruz kalır. Çekiç veya palet gibi değiştirilebilir parçaların kütle eşleşmesi kontrol edilmelidir. Gevşek, çatlak veya eksik parça bulunan rotor balans için uygun değildir.
Kağıt
Kâğıt tesislerinde proses fanları, vakum blowerları, kurutma sistemleri, pompa rotorları ve bazı silindirler titreşim kaynağı olabilir. Uzun kâğıt silindirleri çoğunlukla atölye tipi yatay balans makinası gerektirir; montajlı silindir saha koşulunda değerlendirilecekse eğrilik, kaplama ve çalışma hızı dikkate alınır.
Fan ve blowerlarda nem, lif ve ürün birikimi kütle dağılımını değiştirir. Buhar, sıcaklık ve proses yükü ölçüm tekrarını etkileyebilir. Sensör noktaları kalıcı olarak işaretlenirse trend karşılaştırması kolaylaşır. Düzeltme sonrası ürün kalitesi, yatak sıcaklığı ve genel makine davranışı izlenir.
Tekstil
Tekstil makinelerinde küçük fanlar, emiş blowerları, motorlar, tamburlar ve yüksek hızlı yardımcı rotorlar balans ihtiyacı oluşturabilir. Hafif rotorların titreşim seviyesi düşük olduğundan sensör hassasiyeti ve montaj rijitliği önemlidir. Kayış, kasnak ve gevşek muhafaza kaynakları dengesizlikten ayrılmalıdır.
Gıda
Gıda sektöründe proses fanları, kurutma blowerları, karıştırıcı rotorları, tamburlar ve pompa çarkları ürün birikimi nedeniyle balans değişimi gösterebilir. Temizlik öncesi ve sonrası kütle dağılımı farklı olacağından kalıcı düzeltme temiz ve servis durumunu temsil eden rotor üzerinde yapılmalıdır.
Ağırlık malzemesi ve bağlantı yöntemi hijyen, korozyon ve temizlik kimyasallarına uygun olmalıdır. Açık ürün alanında geçici veya gevşek ağırlık kullanılamaz. Sensör ve kablolar üretim alanı koşullarına göre korunur. Düzeltme sonrası muhafazalar, bağlantılar ve temizlik uygunluğu kontrol edilir.
Kimya
Kimya tesislerinde reaktör karıştırıcıları, agitatörler, pompalar, fanlar ve blowerlar farklı sıcaklık, viskozite ve yük koşullarında çalışır. Proses kuvvetleri ve ürün yapışması titreşimi etkileyebilir. Tehlikeli alan sınıflandırması, kimyasal dayanım ve iş izni cihaz kullanımından önce doğrulanır.
Balans Cihazı Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Cihaz seçimi yalnız “balans yapıyor” ifadesine göre yapılmamalıdır. Tek ve iki düzlem algoritması, titreşim kanal sayısı, eş zamanlı örnekleme, faz girişi, frekans ve genlik aralığı, sensör beslemesi, takometre uyumu ve balans yazılımı doğrulanmalıdır. Dynamic balancing ekranında ağırlık, açı, yarıçap, vektör bölme ve kontrol koşusu bulunmalıdır.
Portable vibration analyzer olarak kullanılacaksa FFT çizgi sayısı, Fmax, pencere, ortalama, zaman dalga formu, trend, rota ve veri dışa aktarma yetenekleri incelenir. Condition monitoring yazılımıyla uyum, rapor şablonları ve lisans kapsamı önemlidir. Çok kanallı faz ve çapraz kanal analizi karmaşık makinelerde avantaj sağlayabilir.
Donanım tarafında sensör tipi, hassasiyet, kablo, mıknatıs, vida adaptörü, takometre, sehpa, pil ömrü, ekran, tuş takımı ve saha çantası değerlendirilir. Vibrasyon sensörü seçimi ölçüm bandı ve montaj yöntemini açıklar. Cihazın kalibrasyon, teknik servis, yazılım güncelleme ve eğitim desteği de toplam kullanım maliyetinin parçasıdır.
Teknik Özellikler
Teknik özellikler cihazın hedef uygulamasına göre değerlendirilmelidir. Titreşim giriş sayısı, IEPE/ICP sensör beslemesi, giriş gerilim aralığı, dinamik aralık, ADC çözünürlüğü, örnekleme frekansı ve kanal senkronizasyonu temel donanım kriterleridir. Faz girişi optik takometre, lazer sensör veya harici TTL sinyaliyle uyumlu olabilir.
Yazılım özelliklerinde balans koşusu sayısı, deneme ağırlığı geri alma, ağırlık bölme, birleştirme, yarıçap dönüşümü, sabit konumlar, ISO tolerans hesabı ve proje kaydı aranabilir. FFT tarafında çözünürlük, bantlar ve ham veri saklama önemlidir. Cihazın ekran çözünürlüğü kadar güneş altında okunabilirliği ve eldivenle kullanım ergonomisi de saha performansını etkiler.
Raporlama
Balans raporu makine adı, rotor tipi, ölçüm tarihi, operatör, nokta ve yönler, çalışma devri ile proses koşullarını içermelidir. Başlangıç genlik-faz vektörü, deneme ağırlığı kütle-açı-yarıçapı, hesaplanan düzeltme ve son ölçüm açık biçimde gösterilir. Tek ve iki düzlem sonuçları ayrı tablolarla sunulabilir.
FFT spektrumları, genel titreşim değerleri, mekanik ön kontrol bulguları, ağırlık bağlantı fotoğrafı ve bakım önerileri uygulama kapsamına göre eklenir. Rapor PDF, yazılım veritabanı veya bakım sistemine aktarılabilir. Ham verinin saklanması sonradan yeniden analiz imkânı sağlar.
Balans Sonrası Doğrulama
Düzeltme ağırlığından sonra rotor aynı devir ve mümkün olduğunca aynı yük, damper, sıcaklık ve proses koşulunda çalıştırılır. 1X genlik-faz yeniden ölçülür. Hedeflenen azalma görülürken harmonik, rulman veya proses frekanslarının yükselmediği kontrol edilir. Tek bir noktadaki iyileşme diğer yatakta kötüleşme pahasına olmamalıdır.
Ağırlık bağlantısı, koruyucu açıklığı, rulman sıcaklığı, gürültü, motor akımı ve mekanik bağlantılar gözden geçirilir. Kaynaklı ağırlıkta malzeme ve çatlak riski, cıvatalı ağırlıkta kilitleme ile tork doğrulanır. Geçici deneme ağırlıkları rotor üzerinde bırakılmaz.
ISO 21940
ISO 21940 serisi rotor balans terminolojisi, prosedürleri ve artık dengesizlik değerlendirmeleri için teknik çerçeve sunar. Yerinde balans uygulamasında kalite sınıfı rotor tipi, servis devri, kullanım amacı ve üretici şartlarına göre ele alınır. Her rotor için otomatik aynı G sınıfı kullanılmamalıdır.
Atölye balans makinasındaki artık dengesizlik ile sahada yatak üzerinde ölçülen titreşim aynı büyüklük değildir. Yerinde cihaz genlik-faz cevabından düzeltme hesaplar; sonuç makinenin toplam dinamik sisteminden etkilenir. ISO 21940 balans kalite sınıfları özgül artık dengesizlik, devir ve düzeltme yarıçapı ilişkisini açıklar.
ISO 20816
ISO 20816 serisi montajlı makinelerde gövde veya yatak üzerinden ölçülen mekanik titreşimin değerlendirilmesine yöneliktir. Yerinde balans cihazının ölçtüğü hız RMS değerleri uygun makine sınıfı, güç, yatak tipi ve ölçüm noktası bağlamında ele alınabilir. Standart bütün arıza teşhislerini tek başına belirlemez.
Genel titreşim kabul edilebilir görünse bile 1X trendi veya rulman frekansı gelişebilir. Tersine yüksek overall proses kuvvetinden kaynaklanırken balans düzeltmesi sınırlı etki gösterebilir. ISO 20816 vibrasyon değerlendirmesi alarm, trend ve çalışma koşullarının birlikte yorumlanmasını açıklar.
BalansTek Yerinde Balans Çözümleri
BALANSTEK, yerinde balans cihazı seçimini yalnız taşınabilir cihaz katalog özellikleriyle sınırlamaz. Hedef ekipmanlar, rotor devirleri, tek ve iki düzlem ihtiyacı, analiz fonksiyonları, sensörler, saha koşulları, raporlama ve kullanıcı yetkinliği birlikte değerlendirilir. Balancing analyzer, portable vibration analyzer ve field balancing instrument fonksiyonlarının gerçek iş akışına uygunluğu incelenir.
Yerinde balansın cihazla yapılması mümkün olmayan veya atölye ölçümü gereken rotorlar için uygun balans makinaları değerlendirilir. Teknik bilgi ağına BALANSTEK Teknik Akademi üzerinden ulaşabilirsiniz. Uygulama kapsamı ve ürün seçimi için makine listenizi, hız aralıklarını ve mevcut ölçüm ihtiyaçlarınızı paylaşabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Yerinde balans cihazı ne işe yarar?
Yerinde balans cihazı, rotor sökülmeden kendi yatakları ve çalışma düzeni üzerinde titreşim genliği, faz açısı ve devir verilerini ölçerek dengesizliğin düzeltilmesine yardımcı olur. Deneme ağırlığının rotor cevabında oluşturduğu değişimden düzeltme kütlesi ve açısı hesaplanır. Cihaz fan, pompa, motor, blower ve benzeri döner ekipmanlarda kullanılabilir; ancak mekanik uygunluk ve güvenli ağırlık bağlantısı uygulama öncesinde doğrulanmalıdır.
Portable balancer ile vibrasyon analiz cihazı aynı mıdır?
Her portable balancer titreşim ölçümü yapar; ancak her vibrasyon analiz cihazı balans hesaplama modülüne sahip değildir. Balans cihazında faz referansı, deneme ağırlığı yönetimi, tek veya iki düzlem vektör hesabı ve düzeltme önerisi bulunmalıdır. Gelişmiş modeller aynı zamanda FFT, spektrum, zaman dalga formu ve trend analizi sunabilir. Seçim yapılırken yalnız kanal sayısı değil yazılım fonksiyonları ve saha aksesuarları incelenmelidir.
Tek düzlem ve iki düzlem balans arasındaki fark nedir?
Tek düzlem balans, rotorun bir etkili düzlemindeki kuvvet dengesizliğini düzeltir ve dar rotorlar için uygun olabilir. İki düzlem balans, rotorun iki eksenel konumundaki kuvvet ve moment dengesizliğini birlikte değerlendirir. Uzun fan ve rotorlar iki düzlem gerektirebilir. Karar yalnız geometriye göre verilmez; yataklardaki genlik-faz ilişkisi, çalışma devri ve düzeltme düzlemlerinin etkinliği birlikte değerlendirilir.
Balans için faz ölçümü neden gereklidir?
Faz ölçümü, titreşim vektörünün rotor üzerindeki sabit referansa göre açısal konumunu verir. Genlik tek başına düzeltme ağırlığının nereye uygulanacağını göstermez. Optik veya lazer takometreden alınan devir başına referans sinyali, sensör titreşimiyle eşleştirilir. Deneme ağırlığından önce ve sonra genlik-faz değişimi hesaplanarak rotorun etki katsayısı bulunur. Kararsız faz varsa düzeltmeye devam etmeden ölçüm ve mekanik durum kontrol edilir.
Yerinde balans cihazı her titreşim problemini çözer mi?
Hayır. Balans cihazı dengesiz kütle dağılımına bağlı titreşimi düzeltmek için kullanılır. Rulman arızası, mekanik gevşeklik, kaplin hizasızlığı, mil eğriliği, rezonans, aerodinamik veya hidrolik kuvvetler de yüksek titreşim oluşturabilir. FFT, faz, ölçüm yönleri ve çalışma koşulları incelenmeden her yüksek 1X değeri balanssızlık olarak kabul edilmemelidir. Gerekli mekanik bakım tamamlanmadan ağırlık uygulamak kalıcı çözüm sağlamayabilir.
Portable balancer hangi ekipmanlarda kullanılır?
Portable balancer; endüstriyel fanlar, blowerlar, pompa rotorları, elektrik motorları, tamburlar, bazı kompresör ve türbin yardımcı rotorlarında kullanılabilir. Rotorun güvenli çalıştırılabilmesi, kararlı devre ulaşması, titreşim ve faz sensörlerinin yerleştirilebilmesi ve düzeltme ağırlığının güvenle bağlanabilmesi gerekir. Kritik hızlı, esnek veya çok yüksek hızlı rotorlar üretici prosedürü ve özel sistem gerektirebilir.
Yerinde balans cihazı seçerken kaç kanal gerekir?
Tek düzlem uygulamada bir titreşim kanalı ile bir faz girişi temel ölçümü sağlayabilir. İki düzlem balans, iki yataktaki cevabın eş zamanlı veya kontrollü ardışık ölçümünü gerektirir; iki ya da daha fazla titreşim kanalı saha verimliliğini artırabilir. Kanal sayısı tek başına yeterlilik değildir. Faz doğruluğu, dinamik aralık, örnekleme, sensör uyumu, FFT özellikleri ve balans yazılımının gerçek hesap yetenekleri birlikte değerlendirilmelidir.
Deneme ağırlığı nasıl seçilir?
Deneme ağırlığı rotor kütlesi, çalışma devri, uygulama yarıçapı, başlangıç titreşimi, makine gücü ve güvenli merkezkaç kuvvet sınırı dikkate alınarak seçilir. Amaç rotor cevabında ölçülebilir genlik-faz değişimi oluştururken mekanik sistemi zorlamamaktır. Ağırlığın bağlantı yöntemi çevresel hıza uygun olmalı ve her uygulama fan veya rotor tamamen durdurulup enerji kaynakları güvenli hâle getirildikten sonra yapılmalıdır.
Balans cihazı raporunda hangi bilgiler bulunmalıdır?
Raporda makine ve rotor tanımı, ölçüm noktaları ve yönleri, çalışma devri, başlangıç titreşim ve faz değerleri, deneme ağırlığının kütlesi, açısı ve yarıçapı, hesaplanan düzeltme bilgileri ile son ölçüm sonuçları bulunmalıdır. FFT veya spektrum bulguları, mekanik ön kontrol notları, ağırlık bağlantısı, çalışma koşulları ve önerilen takip ölçümü de uygulama kapsamına göre rapora eklenebilir.
Balans sonrası doğrulama neden yapılır?
Hesaplanan düzeltme teorik rotor cevabına dayanır; gerçek ağırlık konumu, yarıçap, bağlantı veya çalışma koşulu küçük farklılıklar gösterebilir. Son çalıştırmada titreşim ve faz yeniden ölçülerek 1X bileşenindeki değişim doğrulanır. Diğer frekansların yükselmediği, fazın kararlı olduğu, ağırlığın güvenle sabitlendiği ve rulman sıcaklığı ile proses koşullarının kabul edilebilir kaldığı kontrol edilir. Doğrulama olmadan uygulama tamamlanmış sayılmamalıdır.
Sonuç
Yerinde balans cihazı; titreşim ölçümü, faz referansı ve vektörel hesaplama sayesinde rotorun kendi yatakları üzerinde düzeltilebilmesini sağlar. Portable balancer seçimi tek bir teknik özellikten ibaret değildir. Hedef makineler, kanal sayısı, sensörler, FFT ve spektrum yetenekleri, tek/iki düzlem algoritması, saha aksesuarları, güvenlik, raporlama ve teknik destek birlikte değerlendirilmelidir.
Field balancing uygulamasının başarısı cihaz kadar mekanik ön kontrol, kararlı çalışma koşulu, güvenli deneme ağırlığı ve son doğrulamaya bağlıdır. Her yüksek titreşim balanssızlık değildir; vibration analyzer fonksiyonları arıza ayrımını desteklemelidir. BALANSTEK ile fan, pompa, motor, blower ve rotor uygulamalarınız için uygun portable balancing solution kapsamını belirlemek üzere ekipman listenizi, devirleri ve mevcut ölçüm ihtiyaçlarınızı paylaşabilirsiniz.
Uygulamalarınıza uygun yerinde balans cihazını birlikte belirleyelim.
Portable balancer, sensör, analiz ve raporlama ihtiyaçlarınız için bize ulaşın.