Teknik Akademi

Vibrasyon ve Döner Ekipman Teknik Sözlüğü

Bakım ve güvenilirlik çalışmalarında kullanılan temel terimlerin uygulamaya yönelik kısa açıklamaları.

1X

One Times Running Speed

Mil dönme frekansına eşit bileşendir. Balanssızlık başta olmak üzere farklı mekanik olaylarda görülebilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

2X

Two Times Running Speed

Mil dönme frekansının iki katıdır. Hizasızlık ve bazı doğrusal olmayan davranışlarda değerlendirilebilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

3X

Three Times Running Speed

Mil dönme frekansının üç katıdır. Harmonik örüntü içinde diğer bileşenlerle birlikte yorumlanmalıdır. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Acceleration

İvme

Titreşim hızının zamana göre değişimidir. Özellikle yüksek frekanslı rulman ve dişli belirtilerine duyarlıdır. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Aliasing

Katlanma

Yetersiz örnekleme nedeniyle yüksek frekansların daha düşük frekansta görünmesidir. Uygun örnekleme ve anti-alias filtreyle önlenir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Amplitude

Genlik

Titreşim sinyalinin büyüklüğünü ifade eder. RMS, peak veya peak-to-peak biçiminde raporlanabilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Axial

Eksenel

Mil eksenine paralel ölçüm yönüdür. Hizasızlık ve eksenel yüklerle ilişkili bulguların değerlendirilmesine yardımcı olur. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Balanssızlık

Unbalance

Dönen kütlenin dönme ekseni çevresinde eşit dağılmamasıdır. Çoğu durumda radyal yönde 1X bileşeniyle birlikte değerlendirilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Bant Genişliği

Bandwidth

Ölçüm veya analiz sisteminin kapsadığı frekans aralığıdır. Beklenen arıza frekanslarını içerecek biçimde seçilmelidir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

BPF

Blade Pass Frequency

Kanat sayısı ile dönme frekansının çarpımıdır. Fan ve pompa aerodinamik veya hidrolik davranışında görülebilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

BPFI

Ball Pass Frequency Inner Race

Yuvarlanma elemanlarının iç bilezikteki bir noktadan geçiş frekansıdır. Rulman geometrisi ve devirle hesaplanır. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

BPFO

Ball Pass Frequency Outer Race

Yuvarlanma elemanlarının dış bilezikteki bir noktadan geçiş frekansıdır. Spektrum ve zarf analizinde aranabilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

BSF

Ball Spin Frequency

Yuvarlanma elemanının kendi ekseni çevresindeki dönüşüyle ilişkili teorik frekanstır. Kayma nedeniyle gerçek değer değişebilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Coast-down

Serbest Yavaşlama

Tahrik kesildikten sonra makinenin yavaşlaması sırasında veri toplanmasıdır. Kritik hız ve rezonans bölgelerini değerlendirmeye yardım eder. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

CPM

Cycles Per Minute

Dakikadaki çevrim sayısını ifade eden frekans birimidir. Hz değerinin 60 katına eşittir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Crest Factor

Tepe Faktörü

Peak değerinin RMS değerine oranıdır. Darbeli sinyallerde değişebilir ancak tek başına arıza kanıtı değildir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Critical Speed

Kritik Hız

Dönme frekansının bir doğal frekansa yaklaştığı hız bölgesidir. Faz ve genlik değişimiyle birlikte incelenir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Dinamik Aralık

Dynamic Range

Sensör veya cihazın ölçebildiği en küçük ve en büyük sinyal arasındaki aralıktır. Doygunluk ve gürültü açısından önemlidir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Displacement

Yer Değiştirme

Titreşim hareketinin konum değişimini ifade eder. Düşük frekanslı mil hareketlerinde µm veya mil ile kullanılabilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Envelope

Zarf Analizi

Yüksek frekanslı taşıyıcı üzerindeki modülasyonu görünür kılan analiz yaklaşımıdır. Rulman darbe belirtilerinde sık kullanılır. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Faz

Phase

İki periyodik hareket arasındaki açısal zaman ilişkisini ifade eder. Balans ve rezonans değerlendirmesinde önemli olabilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Faz Açısı

Phase Angle

Referans işareti ile titreşim tepkisi arasındaki açıdır. Ölçüm kararlılığı ve referans konumu kayıt altına alınmalıdır. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

FFT

Fast Fourier Transform

Zaman sinyalini frekans bileşenlerine ayıran matematiksel yöntemdir. Ayarlar ve pencereleme yorum kalitesini etkiler. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Fmax

Maximum Frequency

Spektrumda görüntülenecek en yüksek frekanstır. Beklenen bileşenlerin üzerinde fakat gereksiz çözünürlük kaybı yaratmayacak şekilde seçilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Frekans

Frequency

Bir olayın saniyedeki tekrar sayısıdır ve Hz ile ifade edilir. Makine devri ve kinematik elemanlarla ilişkilendirilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Frekans Çözünürlüğü

Frequency Resolution

Komşu spektrum çizgileri arasındaki frekans farkıdır. Kayıt süresi ve çizgi sayısıyla ilişkilidir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

FTF

Fundamental Train Frequency

Rulman kafesi hareketiyle ilişkili teorik frekanstır. Genellikle dönme frekansının altında yer alır. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

g

Gravitational Acceleration

İvme ölçümlerinde kullanılan yerçekimi ivmesi referanslı birimdir. Birim dönüşümünde cihaz tanımları kontrol edilmelidir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

GMF

Gear Mesh Frequency

Dişli sayısı ile ilgili milin dönme frekansının çarpımıdır. Yan bantlarla birlikte dişli davranışını değerlendirmeye yardım eder. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Harmonik

Harmonic

Temel frekansın tam sayı katıdır. Harmonik dizisi doğrusal olmayan davranış veya gevşeklikle ilişkili olabilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Hassasiyet

Sensitivity

Sensör çıkışının uygulanan fiziksel büyüklüğe oranıdır. Ölçüm aralığı ve gürültü seviyesiyle birlikte seçilmelidir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Hız

Velocity

Yer değiştirmenin zamana göre değişimidir. Genel makine titreşimi sıklıkla mm/s RMS ile değerlendirilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Hizasızlık

Misalignment

Bağlı millerin merkez eksenlerinin istenen doğrultuda olmamasıdır. Açısal, paralel veya birleşik olabilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

ICP

Integrated Circuit Piezoelectric

Dahili elektronik devreli piezoelektrik sensör teknolojisi için kullanılan ticari bir ifadedir. Uyumlu sabit akım beslemesi gerektirir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

IEPE

Integrated Electronics Piezo-Electric

Dahili elektroniğe sahip piezoelektrik sensör arabirimidir. Sensör ve ölçüm cihazı besleme uyumu kontrol edilmelidir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Kavitasyon

Cavitation

Yerel basıncın sıvının buharlaşma koşullarına düşmesiyle kabarcık oluşup çökmesidir. Geniş bant titreşim ve sesle birlikte görülebilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Koherans

Coherence

İki sinyal arasındaki doğrusal ilişkinin frekansa göre göstergesidir. Transfer fonksiyonu ölçümlerinin güvenilirliğini değerlendirmede kullanılır. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Mekanik Gevşeklik

Mechanical Looseness

Bağlantı, yataklama veya döner parçadaki boşluk ve gevşeme durumudur. Harmonikler ve darbeli zaman sinyali oluşturabilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Modülasyon

Modulation

Bir sinyal özelliğinin başka bir frekans tarafından değişmesidir. Spektrumda yan bantların oluşmasına neden olabilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

NPSH

Net Positive Suction Head

Pompa emiş koşullarını kavitasyon riski açısından değerlendiren enerji yüksekliği kavramıdır. Üretici ve sistem verileriyle ele alınır. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Order

Mertebe

Bir frekansın dönme frekansına oranıdır. Değişken devirli makinelerde bileşenleri devirle ilişkilendirmeyi kolaylaştırır. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Örnekleme Frekansı

Sampling Frequency

Analog sinyalin saniyede kaç kez sayısallaştırıldığını ifade eder. Aliasing oluşmaması için analiz aralığıyla uyumlu seçilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Peak

Tepe Değeri

Sinyalin referansa göre en yüksek anlık büyüklüğüdür. Darbeli olaylara duyarlıdır fakat kayıt süresinden etkilenebilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Peak-to-Peak

Tepeden Tepeye

Sinyalin maksimum ve minimum değerleri arasındaki farktır. Mil yer değiştirmesi ve zaman dalga formunda kullanılabilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Pencereleme

Windowing

Sonlu zaman kaydının spektral sızıntısını yönetmek için sinyale uygulanan ağırlık fonksiyonudur. Sinyal tipine göre seçilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Radyal

Radial

Mil eksenine dik ölçüm yönüdür. Yatay ve dikey ölçümler radyal titreşim davranışını gösterir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Rezonans

Resonance

Zorlama frekansının doğal frekansa yaklaşmasıyla tepkinin büyüyebildiği durumdur. Genlik, faz ve hız taraması birlikte incelenir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

RMS

Root Mean Square

Sinyalin etkin enerji düzeyini temsil eden istatistiksel değerdir. Genel titreşim değerlendirmesinde yaygın kullanılır. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Rotor

Rotor

Bir makinenin dönme hareketi yapan bileşenidir. Kütle dağılımı, rijitlik ve yataklama titreşim davranışını belirler. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Run-up

Hızlanma Testi

Makine hızlanırken titreşim genliği ve fazının kaydedilmesidir. Rezonans bölgelerini ve hız bağımlı davranışı gösterebilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Sensör Montajı

Sensor Mounting

Sensörün ölçüm yüzeyine bağlanma yöntemidir. Saplama, yapıştırma veya mıknatıs frekans yanıtını farklı etkileyebilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Soft Foot

Yumuşak Ayak

Makine ayağının tabana düzgün oturmaması veya civata sıkıldığında gövdenin zorlanmasıdır. Hizalama öncesinde kontrol edilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Spectrum

Spektrum

Sinyal genliğinin frekansa göre gösterimidir. Kinematik frekanslar ve trendlerle birlikte yorumlanır. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Subharmonic

Alt Harmonik

Temel frekansın kesirli katıdır. Gevşeklik, sürtünme veya kararsız hareketlerde görülebilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Takometre

Tachometer

Dönme hızını veya faz referansını ölçen cihazdır. Order, faz ve balans uygulamalarında kullanılır. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Time Synchronous Averaging

Zaman Senkron Ortalaması

Sinyali mil dönüşüne senkron ortalayarak senkron bileşenleri öne çıkarır. Dişli analizinde yararlı olabilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Time Waveform

Zaman Dalga Formu

Titreşim genliğinin zamana göre değişimidir. Darbe, vuruntu ve modülasyonu doğrudan gösterir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Trend

Eğilim

Aynı ölçüm parametresinin zaman içindeki değişimidir. Bakım kararında tek ölçümden daha güçlü bağlam sağlar. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Trigger

Tetikleme

Veri kaydının belirli bir sinyal koşulunda başlatılmasıdır. Faz kararlı kayıt ve olay yakalama için kullanılabilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Velocity

Titreşim Hızı

Titreşim hareketinin hız bileşenidir. Orta frekans aralığındaki genel makine davranışına duyarlıdır. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Yan Bant

Sideband

Bir taşıyıcı frekansın iki yanında düzenli aralıklarla oluşan bileşenlerdir. Modülasyon frekansı hakkında bilgi verebilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →

Zarf Spektrumu

Envelope Spectrum

Demodüle edilmiş zarf sinyalinin frekans gösterimidir. Tekrarlayan rulman darbelerinin frekanslarını görünür kılabilir. Ölçüm bağlamı ve makine koşulları dikkate alınmadan tek başına teşhis amacıyla kullanılmamalıdır.

İlgili içeriği incele →